Bodemenergie in provincie Brabant: de stand van zaken

In februari neemt Provinciale Staten van Noord-Brabant besluiten over de Omgevingsverordening met daarin voorgestelde beperkingen aan bodemenergie. In de concept-verordening staan dieptebeperkingen en beperkingen aan de circulatievloeistof van gesloten systemen. Met name voor gesloten systemen is het beoogde verbod om door de eerste kleilaag tussen het eerste en tweede watervoerend pakket te boren een showstopper in veel delen van de provincie. De branche spreekt op dinsdag 20 januari met Gedeputeerde Staten in een ultieme poging om ruimte te zoeken voor bodemenergie in de Brabantse warmtetransitie.

Wat vooraf ging

Op 3 december 2021, besloot de Brabantse Provinciale Staten over het regionaal water- en bodemprogramma (RWP) 2022-2027. Het voorliggende voorstel werd met 46 tegen 4 aangenomen en daarmee ook de daarin voorziene beperkingen aan de aanleg van bodemenergiesystemen. Meer informatie, voorgaande berichtgeving en achtergrondinformatie leest u hier.

In Brabant is men al jaren zeer kritisch op de aanleg van bodemenergiesystemen (BES) vanwege de vermeende risico’s voor bodem en grondwater. De opzet van het Regionale Water- en Bodemprogramma (RWP) 2022-2027 en de herziening van de Omgevingsverordening (OV) in het kader van de Omgevingswet werden aangegrepen om regionale beperkingen aan te brengen, die afwijken van de landelijke regulering. Uitgangspunt voor de provincie is een voorzorgprincipe vanuit de beschouwing dat álle grondwater potentieel drinkwater is, en dus niet alleen het water uit de drinkwaterwingebieden en aanvullende strategische voorraden (ASV’s).

Conceptplannen en consultatietraject eind 2021

Na de gebruikelijke politieke inbedding en ambtelijke voorbereiding was er in 2021 een consultatietraject over de conceptplannen, waarin de bodemenergiesector samen met haar ketenpartners in installatie (Techniek Nederland), bouw (Bouwend Nederland) en vastgoed (NEPROM) hun zienswijzen en zorgen daarin hebben geuit.

Tussenresultaat

Het tussenresultaat is dat de geambieerde beperkingen voor bodemenergie door Provinciale Staten werden vastgelegd in het RWP op 3 december 2021, met de toezegging dat de impact op de Brabantse warmtetransitie nog zou worden toegelicht in een brief van Gedeputeerde Staten aan Provinciale Staten. Vanwege het besluit tot de beperkingen voor bodemenergie hebben wij hierbij onze hulp aangeboden aan de sleutelambtenaar en om Brabantse gemeenten te helpen hun transitievisies warmte aan te passen waar dit nodig is, via een traject begeleid door een consultant (Squarewise). Beide aangeboden suggesties zijn afgewezen.

Actueel

Aanstaande dinsdag 20 januari spreekt Branchevereniging Bodemenergie met Gedeputeerde Staten in een ultieme poging om ‘meer tijd te krijgen’ om ruimte te vinden voor bodemenergie in Brabant. Aangegeven zal worden dat de kwantitatieve impact van de beperkingen groot en voor sommige gemeenten wellicht desastreus is.

Aangeboden zal worden om samen te kijken naar maatregelen voor ‘garanties’ op het voorkomen van bodemrisico’s. Bij dit laatste wordt gedacht aan het herbeschouwen van de vermeende risico’s samen met en op basis van bestaand onderzoek van onafhankelijke kennisinstellingen zoals KWR en TNO. Ook zal de branche aanbieden de transparantie van activiteiten verder te vergroten ten behoeve van gericht toezicht door het bevoegde gezag.

Op diezelfde dag co-organiseert het Gebruikersplatform van Bodemenergie Nederland een webinar voor Brabantse gemeenten om de (on)mogelijkheden vanwege de door de provincie beoogde veranderingen te duiden.